Αξιοποίηση των δράσεων με τη φύση για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα

Οι λύσεις βασισμένες στη φύση περιγράφονται συχνά ως πολυλειτουργικές υποδομές καθώς μια μεμονωμένη παρέμβαση μπορεί να προσφέρει ταυτόχρονα πολλαπλά οφέλη. Σε αστικά περιβάλλοντα, όπου ο χώρος είναι περιορισμένος και οι πόλεις αντιμετωπίζουν πολλαπλές περιβαλλοντικές προκλήσεις, αυτή η πολυλειτουργικότητα αποκτά ιδιαίτερη αξία.
Με την εισαγωγή χλωρίδας και φυσικών στοιχείων σε δομημένα περιβάλλοντα, οι NbS συμβάλλουν στην αποκατάσταση οικολογικών λειτουργιών που συχνά χάνονται σε περιοχές με υψηλό βαθμό αστικοποίησης. Ακόμη και σχετικά μικρές παρεμβάσεις, όπως πράσινες στέγες, πράσινοι τοίχοι ή κήποι βροχής, μπορούν να υποστηρίξουν τη βιοποικιλότητα δημιουργώντας βιότοπους για έντομα, πουλιά και άλλα μικρά είδη. Αυτά τα οικοσυστήματα είναι συνήθως μικρού μεγέθους, αλλά συμβάλλουν στην επανασύνδεση κατακερματισμένων αστικών βιότοπων και στη βελτίωση της οικολογικής ισορροπίας.
Οι NbS επηρεάζουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βιώνουν τους αστικούς χώρους. Η πρόσβαση στο πράσινο έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας, τη μεγαλύτερη ευημερία και τις ευκαιρίες για κοινωνική αλληλεπίδραση.
Από οικονομική άποψη, οι NbS είναι συχνά συγκρίσιμες με τις συμβατικές «γκρίζες» υποδομές όσον αφορά το κόστος επένδυσης. Ωστόσο, όταν σχεδιάζονται και συντηρούνται σωστά, μπορούν να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμη αξία μέσω χαμηλότερου λειτουργικού κόστους και πολλαπλών παράπλευρων οφελών.

Το νερό διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα των λύσεων που βασίζονται στη φύση.
Η βλάστηση εξαρτάται από το νερό όχι μόνο για την ανάπτυξη των φυτών, αλλά και για την ικανότητά της να ρυθμίζει τις αστικές θερμοκρασίες και να βελτιώνει τα μικροκλίματα.
Μέσω μιας φυσικής διαδικασίας γνωστής ως εξατμισοδιαπνοή, τα φυτά απελευθερώνουν υδρατμούς στην ατμόσφαιρα.
Η διαδικασία αυτή απορροφά θερμότητα από το περιβάλλον και συμβάλλει στην ψύξη των αστικών περιοχών, βοηθώντας στην ανακούφιση των επιπτώσεων των καυσώνων.
Πολλές λύσεις βασισμένες στη φύση μπορούν επίσης να υποστηρίξουν τη διαχείριση των αστικών υδάτων. Λύσεις όπως υγρότοποι, διαβάσεις με βλάστηση, κήποι βροχής ή περιοχές βιοκατακράτησης μπορούν να διαχέουν το νερό της βροχής στο έδαφος, αναπληρώνοντας τα υπόγεια ύδατα, και να αποθηκεύουν προσωρινά το πλεόνασμα νερού της βροχής, μειώνοντας την επιφανειακή απορροή και συμβάλλοντας στην πρόληψη πλημμυρών κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων.
Αυτά τα συστήματα μπορούν να διευκολύνουν την επαναχρησιμοποίηση του νερού, επεξεργάζοντας το νερό (π.χ. «γκρίζο νερό» που συλλέγεται από ντους και νιπτήρες) ώστε να επαναχρησιμοποιηθεί. Βελτιώνουν επίσης την ποιότητα των ομβρίων υδάτων, φιλτράροντας ρύπους και ιζήματα πριν φτάσουν σε ποτάμια ή συστήματα αποχέτευσης.

Επιβραδύνοντας τη ροή των υδάτων και αυξάνοντας τη φυσική ικανότητα κατακράτησης, οι NbS μπορούν να συμπληρώσουν την υπάρχουσα «γκρίζα» υποδομή. Ωστόσο, για να είναι αυτές οι λύσεις πραγματικά βιώσιμες, η χρήση του νερού πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά κατά τη φάση του σχεδιασμού, ώστε να αποφευχθεί η περιττή κατανάλωση πόρων πόσιμου νερού.

Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή λύσεων βασισμένων στη φύση απαιτούν εξειδίκευση από πολλαπλούς επιστημονικούς κλάδους.
Γεωπόνοι, οικολόγοι, αρχιτέκτονες τοπίου, μηχανικοί και πολεοδόμοι συνεισφέρουν ο καθένας τις συγκεκριμένες γνώσεις του, από την κατανόηση της δυναμικής των οικοσυστημάτων έως την ενσωμάτωση πράσινων υποδομών στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τα τεχνικά συστήματα.
Εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα να επικοινωνείται η αξία των λύσεων αυτών και να εμπλέκονται οι κοινότητες και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων. Η ευαισθητοποίηση και η κοινωνική αποδοχή συμβάλλουν στο να διασφαλιστεί ότι αυτές οι λύσεις γίνονται κατανοητές, υποστηρίζονται και διατηρούνται με την πάροδο του χρόνου.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι φορείς επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Με την επικαιροποίηση των προγραμμάτων κατάρτισης, των επαγγελματικών μαθημάτων και των ακαδημαϊκών προγραμμάτων σπουδών, μπορούν να βοηθήσουν τόσο τους σημερινούς όσο και τους μελλοντικούς επαγγελματίες να αποκτήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτούνται για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό και την εφαρμογή λύσεων βασισμένων στη φύση.
Η ενίσχυση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης σε αυτόν τον τομέα συμβάλλει σε μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις αντιμετωπίζουν τις κλιματικές προκλήσεις, αναγνωρίζοντας τη φύση όχι απλώς ως αισθητικό στοιχείο, αλλά ως στρατηγική υποδομή για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την αστική ανθεκτικότητα.